گیتار فلامنکو

نوشته شده توسط

سوگند میرزایی

گیتار فلامنکو

گیتار فلامنکو جز سازهای زهی به شمار می آید و از اصلی ترین سازهای موسیقی فلامنکو می باشد . موسیقی فلامنکو مربوط به شهر آندلس اسپانیا بوده و در این موسیقی ، فرهنگای سبک عربی و یهودی نیز قابل مشاهده است . گیتار فلامنکو در اغلب کشورهای جهان بسیار پرطرفدار می باشد و در نواختن و اجراهای موسیقی های اسپانیایی از این نوع گیتار بسیار استفاده می شود .

معمولا برای ساخت صفحه ی گیتار فلامنکو یا همان SOUND BOARD از چوب درخت صنوبر  و برای ساخت قسمت های پشتی و کناری ساز از چوب سرو یا CYPRESS استفاده می کنند . 

تفاوت های گیتار فلامنکو با گیتار کلاسیک : گیتار فلامنکو از نظر ساختار مشابه گیتار کلاسیک می باشد با این تفاوت که طریقه ی نگه داشتن ، نوع کوک ، چوب کار شده در ساختار ، جنس صدا ، قطر دسته ، رنگ و ساختار پل و فرت ها در آن با گیتار کلاسیک کمی تفاوت دارد . 

از لحاظ طریقه ی نگه داشتن هنگان نواختن : هر دو توسط ناخن نواخته می شوند با این تفاوت که نوازندگان گیتار فلامنکو بر عکس نوازندگان گیتار کلاسیک ساز را هنگام نواختن روی زانوی پای چپ خود قرار می دهند . 

♦از لحاظ کوک : کوک گیتار فلامنکو معمولا به صورت تقریبی بوده و تنظیمات آن توسط صدای نوازنده صورت می گیرد در حالی که کوک گیتار کلاسیک کاملا به شکل منظم و تفکیک شده است و تکنواز باید تمام نوت ها را روشن و واضح از هم تفکیک کند و بنوازد . 

از لحاظ جنس صدا : صدای تولید شده از گیتار فلامنکو نسبت به صدای خروجی از گیتار کلاسیک واضح تر و تیز تر است . 

♦از لحاظ رنگ : گیتار فلامنکو معمولا دارای رنگ روشن و زرد می باشد در صورتی که گیتار کلاسیک دارای رنگ قهوه ای و تیره است . 

♦از لحاظ جنس چوب کار شده : 

چوب کار شده در ساختار گیتار فلامنکو : در ساخت جعبه ی این ساز از چوب درخت صنوبر ، در ساخت قسمت های پشتی و کناری از چوب درخت سرو آزاد و برای ساخت صفحه ی انگشت گذاری یا همان فینگربورد از چوب درخت آبنوس استفاده می کنند . 

چوب کارشده در نوارهای اطراف ساز ، دهانه ، پیچ های کوک و قسمت پل گیتار از جنس چوب درخت رز می باشد . 

برای ساخت اجزای گیتار کلاسیک از چوب کار شده در ساختار گیتار فلامنکو استفاده می کنند با این تفاوت که قسمت های اطرافی و بخش پایینی جعبه ی این ساز را از چوب درخت رز وود می سازند . 

♦از لحاظ ساختار پل : بخش پل در گیتار فلامنکو برجسته است به همین خاطر فاصله ی سیم ها از دهانه و پرده ها کم می باشد در حالی که در گیتار کلاسیک بخش پل باریک و بلند است به همین خاطر سیم ها با فاصله ی بیش تری نسبت به دهانه و پرده ها روی صفحه قرار می گیرند .  

♦از لحاظ قطر دسته : سازندگان ساز گیتار فلامنکو دسته ی این ساز را ضمن بالا بردن سرعت حرکت دست نوازنده کمی باریک تر از دسته ی ساز گیتار کلاسیک می سازند . 

ساختار و اجزای گیتار فلامنکو : این ساز به سه بخش بالایی ، وسطی و بخش پایینی تقسیم می شود . 

قسمت بالایی گیتار : این بخش شامل قسمت هایی به نام های سردسته ، گوشی های کوک یا همان پیچ های تنظم ، تیغه ی سردسته و فرت ها می باشد . 

سردسته : در بالاترین قسمت گیتار فلامنکو قرار دارد و پیچ های کوک در این قسمت نصب می گردند . 

گوشی های کوک ( پیچ های کوک ) : این گوشی ها در ساختار خود دارای سوراخ هایی می باشند که سیم ها به دور این سوراخ ها پیچیده می شوند و گره می خورند . 

با چرخاندن گوشی های کوک می توان سیم های ساز را تنظیم و کوک کرد . 

تیغه ی سر دسته : در گذشته برای ساخت آن از استخوان استفاده می کردند ولی امروزه آن را از پلاستیک می سازند . 

این بخش ضمن تنظیم کردن فضای خالی بین اکشن ها و سیم ها و همچنین نچسبیدن سیم ها به بخش باره در قسمت سردسته نصب می شود که در برخی مواقع سازندگان ساز گیتار فلامنکو برای راحت تر کردن حرکت دست نوازنده تیغه ها را کمی می ترشاند که سیم ها کمی به بخش باره نزدیک تر شوند . 

فرت ها : به صورت میله ای باریک در وسط گیتار فرو می روند و محل قرار گیری نوت های بخش دسته و گردن را از یکدیگر تفکیک و جدا می کنند . 

نحوه ی قرار گیری این بخش در شفافیت صدای خروجی از ساز بسیار موثر است . 

بخش وسطی گیتار فلامنکو : این قسمت شامل صفحه ی انگشت گذاری و بدنه ی گیتار می باشد . 

صفحه ی انگشت گذاری : نام دیگر آن فینگر بورد بوده و فرت ها با فاصله ی معین نسبت به هم در این قسمت قرار می گیرند . 

قسمت بدنه : این قسمت از جنس چوب می باشد و در ساختار آن قوسی ضمن قرار گیری راحت ساز روی پای نوازنده طراحی شده است . 

بخش پایینی گیتار فلامنکو : برچسب گیتار ، دهانه ی صدا ، تیغه ، پل یا خرک ها و صفحه ی صدا در این بخش قرار می گیرند . 

برچسب ها : ضمن زیبایی ظاهر ساز برخی سازندگان برچسب هایی ویژه در قسمت پایینی ساز طراحی می کنند . 

دهانه ی صدا : یکی از مهم ترین بخش های گیتار فلامنکو به شما می آید و صدای ساز از این قسمت به محیط بیرون انتقال داده می شود . 

تیغه : در قسمت پایینی گیتار همانند بخش سر دسته قسمتی به نام تیغه قرار دارد که معمولا ار جنس پلاستیک می باشد . 

پل یا خرک ها : سیم های ساز با عبور از شیارهای موجود در ساختار آن ها  به بخش گوشی ها می روند و آن جا محکم و فیکس می شوند . 

صفحه ی صدا : این بخش از  جنس چوب می باشد و وظیفه ی پخش صدای ساز را به عهده دارد . 

بخش گلپیدور : در گذشته برای ساخت آن از صدف و پلاستیک کدر استفاده می کردند ولی امروزه آن را از پلاستیک های شفاف می سازند . 

این بخش شامل صفحه ای محافظ می باشد که روی بدنه ی گیتار نصب می شود و از صفحه ی ساز در برابر ضربات ناشی از ناخن دست نوازنده محافظت می کند . 

سیستم مهاربندی گیتار فلامنکو : این سیستم در بخش زیری تخته طراحی شده است و وظیفه ی آن تنظیم و تثبیت چیدمان میله های چوبی زیر صفحه و همچنین تقویت و تنظیم میزان ارتعاش خارج شده از سیم های ساز می باشد  . 

اگر این سیستم در گیتار فلامنکو وجود نداشت صفحه ی زیری ساز بدون هماهنگی و کنترل دچار لرزش و ارتعاش می شد و صدای خروجی از ساز حالت بهم ریخته و ناهماهنگ پیدا می کرد . 

انوع الگوهای سیستم مهاربندی در گیتار فلامنکو : این سیستم در پنج نوع نردبانی ( LADDER ) ، ضربدری ( X PATTERN ) ، پنکه ای ( FAN ) ، حلزونی ( SCALLOPED ) ، سهموی ( PARABOLIC ) ، مشبک ( LATTIC )  و سودوکو ( SODOKO ) می باشد . 

سیستم مهاربندی نردبانی ( LADDER ) : این سیستم روشی ساده و سبکی قدیمی می باشد که در آن میله های چوبی با فاصله ی معین زیر صفحه ی گیتار نصب می شوند و صدای خروجی از ساز را تشدید و تقویت می کنند . 

این نوع مهاربندی به علت قدیمی بودن سبک و کاهش طول عمر گیتار معمولا امروزه در ساخت گیتار فلامنکو به کار برده نمی شود . 

معمولا گیتار فلامنکوهایی که سیستم مهاربندی شان به صورت نردبانی است طول عمر کمتر از پنج سال دارند با این حال برخی از افرادی که علاقه به نواختن  سبک بلوز و کانتری دارند این نوع سیستم را بسیار تایید می کنند و اعتقاد دارند چون صدای خروجی از آن حالت حجیم و بم دارد بسیار برای نواختن سبک موسیقی که آن ها کار می کنند مناسب می باشد . 

این نوع مهاربندی معمولا در گیتارهای آرک تاب بسیار رایج بوده و روشی کاملا قدیمی است  .

گیتارهای آرک تاب بسیار ضخیم می باشند و صدا در آن ها بسیار راحت و پر حجم به لرزش در می آید . 

مهاربندی ضربدری ( X PATTERN ) : معمولا در ساخت گیتارهایی که سیم های آن ها از جنس فلزات می باشند این نوع سیستم مهاربندی به کار برده می شود . 

جنس فلز کار شده در ساختار سیم های این گیتارها معمولا از فولاد بوده و روکش نیکل مانندی روی آن ها کشیده می شود . 

صفحه ی زیری این گیتارها به دلیل سنگینی این سیم ها نیازمند مقاومت و استحکام فراوانی می باشد به همین خاطر از این نوع مهاربندی در زیر صفحه استفاده می شود . 

گیتارهایی که سیستم مهاربندی شان از نوع ضربدری است معمولا دارای صدایی بلند و کلاسیک می باشند . 

در گیتارهای فلامنکوی دوازده سیمی به علت زیادی تعداد سیم ها معمولا سیستم مهاربندی ضربدری به صورت دوبل زیر صفحه قرار می گیرد . 

سیستم مهاربندی پنکه ای : معمولا زیر صفحه ی گیتارهایی که جنس سیم های آن ها از نایلون می باشد مهاربندی پنکه ای به کار برده می شود . 

این سیستم برای اکثره مدل های گیتار فلامنکو بسیار استاندارد بوده و صدای خروجی از آن حالت قوی و بم دارد . 

سیستم مهاربندی حلزونی ( SCALLOPED ) : صدای خروجی از گیتارهایی که نوع مهاربندی شان حلزونی است بسیار بم و قوی می باشد و تیغه های چوبی موجود در این سیستم با حالت منظم و با فرم حلزونی زیر صفحه نصب می شوند . 

سیستم مهاربندی مشبک : به افرادی که علاقه به تن صدای نازک و نرم دارند توصیه می شود گیتار فلامنکو هایی که نوع مهاربندی شان مشبک است  را  خریداری نمایند . 

این سیستم مهاربندی باعث سبک شدن گیتار و عمیق شدن صدای ساز می شود و همچنین به حرکت دست نوازنده سرعت می بخشد . 

برای اینکه یک گیتار فلامنکوی با کیفیت و سالم خریداری کنید قبل از خرید این ساز نکات زیر را حتما رعایت نمایید : 

نکته ی اول : قبل از خرید ساز بهتر است چند گیتار متفاوت را به دست بگیرید و میزان خوش دستی شان را با هم مقایسه کنید سپس خوش دست ترین مدل را خریداری کنید . 

نکته ی دوم : دقت کنید که یک گیتار فلامنکوی با کیفیت دارای  صدایی کمی تیز و بلند است . 

نکته ی سوم : به میزان واضحگی  و شفافیت صدای گیتار قبل از خرید ساز بسیار توجه کنید . 

نکته ی چهارم : به جنس چوب کار شده در قسمت صفحه ی صدا یا همان  SOUND BOARD بسیار توجه کنید  و ترجیحا گیتار فلامنکو هایی که صفحه ی صدایشان از جنس چوب صنوبر است  را خریداری نمایید . 

نکته ی پنجم :  در خرید گیتار فلامنکو به ظاهر ساز زیاد توجه نکنید و بیش تر تمرکز خود را در خرید ساز روی کیفیت چوب کار شده در ساختار آن بگذارید . 

نکته ی ششم : چون در سبک موسیقی فلامنکو نوازنده به صورت سریع و تهاجمی روی صفحه ی گیتار ضربه وارد می کند و اکثره نوت ها را بداهه می نوازد باید گلیپدور کار شده روی صفحه بسیار مقاوم و مرغوب باشد به همین خاطر به جنس و میزان مقاومت گلیپدور در صفحه بسیار توجه نمایید . 

نکته ی هفتم : گیتار فلامنکو را با توجه به اندام و جثه ی خود خریداری کنید و به میزان تناسب ساز با جثه ی خود بسیار دقت کنید . 

نکته ی هشتم : معمولا به افراد بزرگسال توصیه می شود گیتار فلامنکو های سایز 4/4 ، کودکان سنین هشت تا دوراده سال سایز 3/4 و برای کودکان زیر هشت سال گیتارهای سایز 1/4 یا 1/2 را خریداری نمایند . 

نکته ی نهم : میزان طول عمر گیتار فلامنکو را قبل از خرید ساز بررسی کنید که با سن و جثه ی شما تناسب داشته باشد . 

میزان طول و عرض گیتار فلامنکو در سنین دو تا پنج سال باید ( 77 در  27 ) ، سنین پنج تا هشت سال باید ( 86 در 30 ) ، سنین هشت تا دوازده سال باید ( 92 در 34 ) و سنین بزرگسال دوازده سال به بالا باید ( 100 در 38 ) باشد . 

نکته ی دهم : اندازه ی صفحه ی نوت در گیتار فلامنکو باید بین 650 تا 670 میلی متر باشد و میزان آن بستگی به اندازه ی دست نوازنده دارد . 

نکته ی یازدهم : به سیستم مهاربندی یا همان BRACING قبل از خرید گیتار فلامنکو بسیار توجه کنید که استاندارد باشد چون این بخش تقویت استحکام و مقاومت ساز را به عهده دارد و در کنترل صدای خروجی از سیم های ساز بسیار موثر است . 

نکته ی دوازدهم : به فرم تراشکاری و برشکاری بدنه و دسته بسیار دقت نمایید . 

نکته ی سیزدهم : دقت کنید که در  تراشکاری ساختار بدنه مواد اضافی همچون چسب روی بدنه باقی نمانده باشد . 

نکته ی چهاردهم : توصیه می شود گیتار فلامنکوهایی که وزنشان سنگین  است را خریداری نکنید چون در اجراهای طولانی دچار خستگی جسمی خواهید  شد . 

نکته ی پانزدهم : به میزان فاصله ی فرت ها از هم توجه داشته باشید که متناسب باشد . 

نکته ی شانردهم : به جنس و ساختار خرک ها بسیار توجه کنید که مقاوم و مستحکم  باشند چون در غیر این صورت سیم ها به درستی روی صفحه نصب نمی گردند . 

برای اینکه گیتار فلامنکوی شما سالم و ماندگار بماند حتما موارد زیر را رعایت نمایید : 

مورد اول : از قرار دادن آن در دمای بالای 30 درجه و زیر 10 درجه به شدت خودداری نمایید . 

مورد دوم : ساز را در محیط هایی که رطوبتشان بالای 60 درصد و زیر 40 درصد می باشد قرار ندهید . 

مورد سوم : مناسب ترین دما برای  نگه داری ساز دمای بین 18 تا 24 درجه ی سانتی گراد بوده و بهترین درصد رطوبت برای گیتار فلامنکو رطوبت بین 45 تا 55 درصد می باشد . 

مورد چهارم : یکی از مهم ترین عواملی که به شدت به ساختار ساز آسیب وارد می کند رطوبت پایین یا بسیار بالا می باشد به همین خاطر اکثره اساتید توصیه می کنند با دستگاه رطوبت سنج میزان رطوبت محیط را انداره بگیرید . اگر میزان آن کم تر از 40 درصد بود یعنی محیط شما بسیار خشک است و اگر بالای 60 درصد بود یعنی محیط شما بسیار مرطوب و نمناک است که در هر دو صورت صدای ساز حالت بسیار تیز و زننده ای پیدا می کند . 

مورد پنجم : بعد از استفاده از گیتار حتما آن را با یک دستمال خشک و نرم تمیز کنید تا قطرات عرق و چربی روی ساز به جا نماند . 

مورد ششم : قبل از استفاده از ساز حتما دستان خود را کامل بشورید و با دست کثیف و چرب ابدا به ساز دست نزنید . 

مورد هفتم : گیتار فلامنکوی خود را به هیچ وجه با موادی همچون آب ، الکل و شوینده ها تمیز نکنید . 

مورد هشتم : سعی کنید که قسمت شکم و سینه ی شما حین نواختن گیتار با ساز تماس  پیدا نکند . 

مورد نهم : در محیط هایی که دما و رطوبت بسیار بالا یا بسیار پایین است بهتر است ساز را با روکش ضد رطوبت یا هارد کیس بپوشانید . 

مورد دهم : از تکیه دادن ساز به مکان هایی که امکان لیز خوردن یا افتادن آن وجود دارد به شدت خودداری نمایید . 

مورد یازدهم : به قسمت های پشتی و کناری ساز حداقل هر شش ماه یکبار واکس مخصوص این بخش ها را بمالید. 

مورد دوازدهم : زمان هایی که از ساز استفاده نمی کنید سیم ها و گوشی های آن را شل کنید . 

مورد سیزدهم : گیتار فلامنکو را در مدت زمان های طولانی در داخل صندوق عقب ماشین قرار ندهید . 

مورد چهاردهم : گیتار را مقابل نور مستقیم خورشید و یا باد مستقیم کولر نگذارید . 

مورد پانزدهم : حداقل سالی یکبار سلامت صدایی و استحکام اجزای گیتار خود را چک نمایید . 

مارک  های گیتار فلامنکو : مارک یاماها ( YAMAHA ) ، الحمبرا ( ALHAMBRA) ، آریا ( ARIA ) ، کورت ( CORT ) ، ALMANSA ، آیبانز ( IBANEZ ) ، فندر ( FENDER ) ، LTD ، EKO و WASHBURN از معروف ترین و با کیفیت ترین مارک های گیتار فلامنکو به شمار می آیند که در بین آن ها مارک های یاماها و الحمبرا نسبت به مارک های دیگر گیتار فلامنکو پر فروش تر و پر طرفدار تر می باشد . 

مدل های معروف مارک یاماها : YAMAHA  CG182S ، YAMAHA CG122 MC و YAMAHA CG172 SF از سه مدل برتر و پرفروش مارک گیتار فلامنکوی یاماها به شمار می آیند . 

مدل های پر طرفدار گیتار فلامنکوی مارک الحمبرا : شامل مدل های الحمبرا مدل 2F ، مدل 3F ، مدل 7FC CW E2 ، مدل IBERIA و مدل 4F سایز 4./4 می باشد . 

آرمیک ، پاگو پنیا ، پدرو خاویر گونسالس ، وینسته آمیگو ، جسی کوک ، استاس  تونه ، خوان مارتین ، پاکو دلسیا ، پیه رومرو ، مانیتاس دبلاتا و اسکار هررو از یازده نوازنده ی برتر ساز گیتار فلامنکو در سطح جهان به شمار می آیند . 

فرانسیسکو سانچز پکینو ملقب به پاکو دلوسیا ، رامون مونتونیا ، آگوستین کاستلون ، سالازار ، پپ مارتینز ، مانویل  مونوز ، توماتیتو ، خوان سرانو ، مانویل سرابی و ویکتور لوییس از اساتید  برجسته و مشهور ساز گیتار فلامنکو در جهان می باشند . 

 
 

 

نظری برای این مقاله ثبت نشده است